Архив за March 2009

Ліст ЗБВБ кіраўніку кампаніі SOL

Кіраўніцтва найстарэйшай беларускай арганізацыі ў Аб’яднаным Каралеўстве, Згуртаваньня беларусаў у Вялікай Брытаніі, даслалі зварот да выканаўчага дырэктара брытанскай кампаніі SOL у сувязі са звальненьнем беларускай супрацоўніцы ў Менску. Арыгінальны ангельскі тэкст

Шаноўны спадар Йіо,

Згуртаваньне беларусаў у Вялікай Брытаніі зь вялікім сумам даведалася пра звальненьне сп-ні Мар’яны Грузьдзіловіч з пасады выкладчыцы ангельскай мовы ў Вашай школе ў Менску.

Паводле атрыманых намі зьвестак, прычынай звальненьня паслужылі наступныя падзеі:

Падчас занятку была прыгаданая тэма беларускага Дня Волі 25 сакавіка. У гэты дзень сьвяткуюцца ўгодкі абвяшчэньня незалежнасьці Беларусі ў 1918 г. - надзвычай важная дата для ўсіх нашых суайчыньнікаў, як у Беларусі, так і па-за ёй, якія шануюць сваю спадчыну і дэмакратычныя каштоўнасьці.
Мы зразумелі, што адзінай правінай сп-ні Грузьдзіловіч было тое, што калі адна зь ейных вучаніц заявіла, што Дзень Волі - гэта калі “тупыя ўроды выходзяць на вуліцы і крычаць”, сп-ня Грузьдзіловіч патлумачыла значэньне Дня Волі. На наступны дзень яна была звольненая.

Згуртаваньне беларусаў ў Вялікай Брытаніі ставіцца з глыбокай пашанай да беларускага Дня Волі. Мы лічым, што сп-ня Грузьдзіловіч выканала свой абавязак - перад беларускай нацыяй і як настаўнік, - прадставіць фактычную інфармацыю.

Мы, жыхары (і многія з нас - брытанскія грамадзяне) Аб’яднанага Каралеўства, надзвычай занепакоеныя тым, што брытанская кампанія адмаўляе сваім беларускім супрацоўнікам падставовыя правы і свабоды, да яіх з такой пашанай - як да найкаштоўнейшай нацыянальнай спадчыны, - ставяцца ў Вялікабрытаніі.

Выпадак са сп-няй Грузьдзіловіч хвалюе нас ня толькі таму, што яна была пакараная за карыстаньне сваім правам на свабоду слова і выказваньня ўласнай думкі, гарантаваную беларускай Канстытуцыяй, але і таму, што гэта было зроблена ад імя брытанскай кампаніі.

Мы заклікаем Вас аднавіць сп-ню Грузьдзіловіч на працы як найхутчэй і прыкласьці ўсе намаганьні, каб падобнае больш не паўтарылася ў Вашай школе.

Алена Міхалюк, Старшыня
Сяргей Пяткевіч, Сакратар

ZBVB’s letter to SOL Managing Director

The oldest Belarusian organisation in the UK, Association of Belarusians in Great Britain, sent a letter to the Managing Director of SOL - a company based in Devon which dismissed an employee in Minsk for speaking about the Day of Freedom (Дзень Волі) to her learners.

29 March 2009

Mr Grenville Yeo,
Executive Director,
SOL - Sharing One Language
(Copy to SOL Minsk)

Dear Mr Yeo,

The Association of Belarusians in Great Britain was greatly distressed to learn that Mrs Marjana Hruzdzilovich has been dismissed from her post as a teacher of English at your school in Minsk.

According to the information which has reached us, the reason for her dismissal was the following:

During a class, the subject was raised of the forthcoming Belarusian
Day of Freedom, 25 March. This day is the anniversary of the declaration of Belarusian independence in 1918, and is therefore a date of great significance to all of our compatriots, both in and outside Belarus, who honour their heritage and democratic values.

As we understand it, Mrs Hruzdzilovich’s  “offence” was that when one of her pupils said something to the effect that that “the Day of Freedom is when layabouts take  to the streets and shout”, Mrs Hruzdzilovich explained the historical significance of the Day of Freedom. The day after giving this explanation she was dismissed.

The Association of Belarusians in Great Britain greatly honours the Belarusian Day of Freedom and its historical significance, and considers that Mrs Hruzdzilovich was simply carrying out her duty, both as a member of the Belarusian nation and as a teacher, in presenting to her class factual information.

Furthernore as residents of the UK (and in many cases naturalised  British subjects) we feel most concerned that a British-owned school should deny its Belarusian employees their basic rights and freedoms rightly cherished in the UK as a treasure of the national heritage.

The case of Mrs Hruzdzilovich distresses us, not only because she has been penalised for exercising her right to freedom of speech and expression guaranteed by the Belarusian Constitution, but also because this was done in the name of a British organisation.

We urge you, therefore, to have Mrs Hruzdzilovich reinstated in her post as soon as possible, and - in the longer term - to take measures to prevent any such similar occurrence in your school in the future.

Helen Michaluk,
Chair

Siarhej Piatkevich,
Secretary

Палітычна-матываванае звальненьне ў беларускай філіі брытанскай кампаніі

British company SOL - Sharing One Language sacked a Belarusian employee in Minsk for discussing with learners history of the Belarusian independence. Though the state authorities would not encourage that, no state owned company sacked its employees for merely discussing sensitive issues. A British company may have started a shameful trend. More in Belarusian

Брытанская кампанія SOL у Менску звольніла супрацоўніцу за тое, што тая апавяла падлеткам пра Дзень Волі. Гэта першы выпадак на Беларусі звальненьня супрацоўніка толькі з-за дыскутаваньня гістарычных падзей. Чытаць далей на сайце Нашай Нівы | Пісаць лісты

Дзень Волі ў Лёндане

Сьвяткаваньне ў Лёндане 91-х угодкаў абвяшчэньня незалежнасьці Беларускай Народнай Рэспублікі адбудзецца ў суботу 28-га сакавіка ў Бібліятэцы імя Франьцішка Скарыны (37 Holden Road, N12 8HS; Woodside Park Underground Station).

14.00: Малебен за беларускі народ
14.30: Урачыстае пасяджэньне
Традыцыйна, сьвяткаваньне завершыцца неафіцыйнай часткай.

Гэта лепшае, што можна парэкамэндаваць англамоўнаму чытачу ў падарожжа на Беларусь

Belarus. Bradt Travel Guides, 2008. 304 стар., isbn 978-1841622071. Набыць можна на Amazon.co.uk | Amazon.com

Гэтая публікацыя - найбольш поўны і дакладны англамоўны падарожны даведнік пра Беларусь на дадзены момант. Ён прыйдзецца дарэчы любому, хто зьбіраецца наведаць краіну або даведацца пра яе больш. Варта зьвярнуць увагу, аднак, на моцныя і слабыя бакі гэтага даведніка.

Кніга напісаная Найджэлам Робэртсам, ангельцам, які валодае расейскай мовай, правёў багата часу ў нашай краіне і спаткаў там самых розных людзей. Гэта паслужыла яму крыніцай шматлікіх дасьціпных гісторый, шчодра раскіданых па старонках даведніка. Многія з гэтых гісторый несумненна прыйдуцца даспадобы тым, хто ўпершыню сутыкаецца зь Беларусьсю і беларусамі.

Аўтар рызыкнуў не абыходзіць бокам гісторыю і сучасную палітычную сітуацыю ў Беларусі - збольшага незразумелыя тэмы для заходняга чытача. У выніку атрымалася эклектычная мазайка - частая зьява ў падобнага кшталту публікацыях. Аўтар несумненна прачытаў не адну кнігу пра беларускую мінуўшчыну і ведае пра асноўныя падзеі і тэндэнцыі нядаўняга мінулага і цяперашняга дня, аднак яго аповеду бракуе цэльнасьці.

Н.Робэртс шмат ведае пра Чарнобыльскую катастрофу і ейныя наступствы. Ён вельмі кранальна піша пра высілкі беларусаў і нашых прыяцеляў у іншых краінах зьменшыць негатыўныя наступствы трагедыі. Падобна, што аўтарскі інтарэс да нашай краіны разьвіўся ў выніку яго кантактаў зь беларускімі дабрачыннымі арганізацыямі.

Аповед пра культуру кароткі і са шматлікімі памылкамі, апіскамі і русіфікаванымі формамі беларускіх імёнаў і назваў, што выдае няведаньне мовы.

Другую і асноўную частку кнігі - традыцыйна для падарожных даведнікаў, - складае практычная інфармацыя для тых, хто зьбіраецца наведаць Беларусь: транспарт, пражываньне, харчаваньне, забыткі і г.д. Цалкам натуральна, што значная частка гэтага разьдзела прысьвечаная Менску зь яго параўнальна добра разьвітай турыстычнай інфраструктурай. Неаднаразова аўтар цалкам справядліва папярэджвае чытачоў, што наведваць краіну самастойна - а тым больш бязь веданьня мовы (расейскай, - паводле аўтара; на жаль, з ім давядзецца пагадзіцца, бадай), - наўрадці разумна, а нават - немагчыма, з-за неразьвітасьці турыстычных паслугаў.

У той жа час Н.Робэртс захапляецца Беларусьцю менавіта таму, што тут можна знайсьці нечаканкі, атрымаць досьвед, цалкам адрозны ад таго, да чаго прызвычаены заходні турыст. “Яна абсалютна несапсаваная лавушкамі сучаснага турызму і заходняга матэрыялізму. Тут вельмі проста адчуць, нібыта ты трапіў у іншую эпоху і вымярэньне. У многіх сэнсах краіна - жывы музей савецкага камунізму, але так ставіцца да яе было б вялікай несправядлівасьцю да ашаламляльнай вытрываласьці ейных людзей,” - піша аўтар. Ён замілаваны неэксплуатаванай прыродай, містыкай расейскага праваслаўя, поўнымі забыткаў музеямі, якія стаяць амаль пустыя, але больш за ўсё - цёплымі, шчырамі і гасьціннымі людзьмі. “Але кажыце пра гэта шэптам, бо ўсе гэтыя багацьці трэ’ берагчы, каб не папсаваць,” - завяршае аўтар.

Цёплыя словы пра Беларусь і беларусаў не захавалі мяне ад адчуваньня, нібы я мэбля ў брытанскай краме каляніяльных рэчаў - забаўная, таямнічая, такая адрозная. Любоў і захапленьне аўтарскіх словаў неяк патыхаюць патэрналізмам. Як яшчэ можна вытлумачыць гісторыю даваньня хабару памежніку, якую Н.Робэртс апавядае бяз каліва сораму?!

Нягледзячы на шматлікія недахопы (і сярод іх - вельмі слабы індэкс), гэтую кнігу варта вітаць як яшчэ адзін унёсак ў папулярызацыю Беларусі. Як на сёньня, няма нічога лепшага рэкамэндаваць англамоўным падарожнікам у нашую краіну.

Ігар іваноў

There is nothing better to recommend to prospective travellers to Belarus

Belarus - Travel guide - coverBradt Travel Guides, 2008, 304 pp, isbn 978-1841622071. Available from Amazon.co.uk | Amazon.com

This is the most comprehensive travel guide to Belarus available in English. It is certainly worth considering if you are about to visit the country or are just interested to know more about it. The book has its strong and weak moments.

It is written by Nigel Roberts, an Englishman who speaks Russian, has spent a lot of time in the country and met diverse kinds of people over the years. This gave him material for the many amusing stories he tells through-out the book which will certainly make an entertaining read for someone coming across Belarus and Belarusians for the first time.

The author has made a good effort to write about history and politics - two extremely contested subjects in that part of the world - with attention and in great detail. The result is rather an eclectic mix which perhaps is not bad for such a publication. With a great degree of certainty one may guess that that is what many Belarusians perceive their history and the present day like: unexpected independence after two centuries of Russian occupation and being part of the Soviet Union.

The author knows a lot about the Chernobyl catastrophe and its legacy; he writes passionately about the efforts of Belarusians and their friends in other countries to minimise the adverse consequences of that tragedy.

Culture is presented in the book rather thinly and with numerous mistakes, misspellings and Russified forms of Belarusian names which are mostly the result of the author’s ignorance of Belarusian.

The second part of the book is full of practical information about visiting cities and regions - travel, accommodation, eating and sightseeing. Naturally a large chunk of it is devoted to the capital, Minsk, with its comparatively well developed tourist infrastructure. On many occasions the reader is rightly cautioned that visiting the country on his/her own - especially not speaking Belarusian or Russian - will hardly be wise or even possible on the account of undeveloped tourist industry.

On the other hand, the author is fascinated with the country precisely because it may offer an unexpected experience, totally different than most of us are used to while travelling as tourists. “It is so completely unspoiled by the trappings of modern tourism and Western materialism that it’s very easy to feel a sense of having slipped into another time and dimension. In many ways, the country is a living museum of Soviet communism, but to treat it that way would be a gross disservice to the astonishing resilience of its people”, he writes. He is fascinated with the unspoiled nature, mysterious Russian Orthodoxy; museums rich of artefacts, but empty of visitors; and most of all - with warm, honest and hospitable people. “But whisper all this softly, for we must guard but not spoil these riches” he concludes.

Despite the author’s warmth towards my country and its people, I got a feeling of being treated as furniture in a colonial store - amusing, puzzling, so different. These love and fascination are somehow mixed with paternalism. How else to explain his being able to tell a story of bribing the Passport Control official - without any evident embarrassment in his words?!

Despite its shortcomings (and among them is the poorly built index), this book is a welcome contribution to writings about Belarus. For the present, there is nothing better to recommend to prospective travellers to my country.

Ihar Ivanoŭ

Дзень Волі ў Лёндане

Традыцыйнае сьвяткаваньне Дня Волі ў Лёндане адбудзецца ў суботу 28 сакавіка ў Беларускім рэлігійна-культурным цэнтры. Падрабязнасьці будуць абвешчаныя пазьней.